Pożyteczne zielska

Lebiodka pospolita ( Origanum vulgare  L.), roślina z rodziny jasnotowatych, zwana potocznie oregano lub dzikim majerankiem. Znany głównie jako roślina przyprawowa ale również wykorzystywana w zielarstwie. Surowcem lekarskim jest ziele. Głównym składnikiem leczniczym jest olejek tymolowy, zawierający tymol, karwakrol i seskwiterpeny; oprócz tego garbniki, flawonoidy, kwasy: kawowy, ursolowy, rozmarynowy i fitosterole.  Działanie: dezynfekujące, przeciwgrzybicze, wykrztuśne, przeciwbiegunkowe, przeciwzapalne, moczopędne, przeciwskurczowe, wiatropędne, odtruwające. Olejek z oregano może być stosowany miejscowo na skórę przy problemach  z bólem czy infekcjami. Oregano można stosować jako przyprawę do dań szczególnie w kuchni włoskiej, hiszpańskiej, meksykańskiej (do pizzy, sosów, zup, mięs, sałatek). 

      Wiesiołek dwuletni   ( Oenothera biennis  L.) – roślina z rodziny wiesiołkowatych. W przyrodzie występuje kilka gatunków wiesiołka i trudno je rozróżnić. Tworzą one też liczne mieszańce. Wiesiołek jest rośliną znaną w postaci oleju z wiesiołka stosowanego wewnętrznie do obniżania cholesterolu, cukru, w chorobach sercowo-naczyniowych, w zatruciach, zespole napięcia przed miesiączkowego, alergiach, zaburzeniach przemiany materii, przeroście prostaty, chorobach reumatycznych a także układu nerwowego.  Kwiaty wiesiołka można dodawać do sałatek, są jadalne, natomiast młode pędy, zielone strąki, liście i korzenie po ugotowaniu również są jadalne.  Najtańszym sposobem leczenia się wiesiołkiem jest spożywanie zmielonych nasion. Pół łyżeczki dziennie działa profilaktycznie, zaś 2-3 x dziennie po łyżeczce leczniczo.  W przemyśle olej z wiesiołka wykorzystywany jest do produkcji kremów nawilżających i przeciwzmarszczkowych, pomadek do ust, odżywek do w...

  Pięciornik  kurze ziele ( Potentilla erecta) znany też jako pięciornik kurzyślad, panieński korzeń, pięciornik czteropłatkowy, pięciornik leśny.     T o bylina z rodziny różowatych. Surowcem lekarskim są kłącza ( Tormentillae rhizoma). Pięciornik kurze ziele wykazuje d ziałanie ściągające, bakteriobójcze, przeciwbiegunkowe. Wewnętrznie, stosuje się w postaci odwarów lub nalewek do leczenia biegunek, stanów zapalnych przewodu pokarmowego, zatruć. Zewnętrznie - w leczeniu stanów zapalnych i ropnych jamy ustnej, gardła, pochwy, odbytu, sromu, świądu, czyraków, oparzeń skóry (w postaci maści, odwarów, lewatyw). Wywar z kłącza pięciornika dobrze sprawdza się przy zapaleniach gardła (do płukania).

  Czyściec  leśny ( Stachys sylvatica ), roślina z rodziny jasnotowatych, może osiągać wysokość do 1m. Rośnie w lasach na mokradłach i przy potokach. Czyściec posiada właściwości przeciwzapalne, rozkurczające, przeciwreumatyczne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe. Stosowany bywa w chorobach dróg żółciowych i wątroby, w chorobach kobiecych, także w infekcjach i stanach zapalnych dróg oddechowych, nadciśnieniu i cukrzycy. Można go stosować w postaci naparu, nalewki a także jako dodatek do herbat. Herbatka z czyśćca. Łyżkę rozdrobnionego ziela zalać szklanką wrzątku i trzymać pod przykryciem 20-30 minut. Pić 3x dziennie.

    Babka lancetowata,  Babka wąskolistna, języczki polne             (Plantago lanceolata L.) - należy do rodziny babkowatych. W stanie dzikim występuje praktycznie na wszystkich kontynentach; gatunek bardzo zmienny, przystosowuje się do różnych warunków. Babka lancetowata to roślina znana i stosowana w lecznictwie od bardzo dawna. Maria Treben w swoim zielniku nazywa babkę Królową dróg a to dlatego, że ziele porastało drogi i pobocza dróg.  Rozjeżdżane żelaznymi obręczami wozów, deptane przez końskie kopyta, nie uległo zniszczeniu. Tak więc uważano, że jest to roślina silna, dlatego będzie doskonałym środkiem na zranienia; jej sok zalecano na ukąszenia skorpionów i węży, złamania i opuchlizny. W medycynie ludowej babkę stosowano na chrypkę, suchy kaszel, nieżyt przewodu pokarmowego i dróg moczowych. Inna równie dobrze znana odmiana babki, to Babka zwyczajna, która niczym nie ustępuje babce lancetowatej. Obie odmiany rosną na poln...

Poziomka pospolita (Fragaria vesca). Inne nazwy zwyczajowe: czerwona jagoda, koziomka. Rośnie dziko w całej Europie, w większej części Ameryki Północnej i Azji (poza wschodnią i południową). Owoce poziomki zawierają węglowodany kwasy organiczne, witaminę C, B1, B2, B6, E, H, PP i sole mineralne. Surowcem leczniczym są liście (Folium Fragariae). Zawierają flawonoidy, kwasy organiczne, olejki eteryczne, witaminy i inne substancje. Właściwości lecznicze posiadają tylko liście z poziomek dziko rosnących.  Działanie: ściągające, moczopędne, pobudzające przemianę materii, przeciwzapalne, antyoksydacyjne, przeciwartretyczne, napotne, przeciwgorączkowe; wykazuje działanie ochronne na miąższ wątroby i zmiany martwicze w trzustce. Suszone liście i owoce stanowiły składnik herbatek na przeziębienie, biegunkę ale też dodawane były do mieszanek na zwapnienie naczyń, podagrę i kamieniach pęcherza.

                   Przytulia czepna (Galium aparine) - roślina z rodziny marzanowatych. Jest rośliną jednoroczną. Jej nazwa czepna wzięła się stąd, że takie wykazuje właściwości. Jej włoski występujące na łodydze i listkach  wykazują się dużą przyczepnością do odzieży i futer zwierzęcych a także posiadają klejąca wydzielinę. Przytulia może osiągać wysokość nawet do 6m jednak z uwagi na jej wiotkość zmuszona jest wspinać się po innych roślinach. Przytulia  wykazuje działanie moczopędne, przeciwzapalne i oczyszczające. Wspomaga również układ pokarmowy. Przytulia czepna stosowana w postaci naparów i odwarów zarówno do picia, jak i zewnętrznie przy problemach skórnych.  Dawniej sprawdzała się w leczeniu drobnych ran i oparzeń. Przytulia zawiera olejek eteryczny, którego związki takie jak: terpeny, ketony i aldehydy odpowiadają za lecznicze właściwości.  Napar przygotowuje się z suszonego ziela zalewając 1-2 łyżki  s...